Đau răng hàm thường do các tác động vật lý hoặc bệnh lý tại vùng răng hàm số 6, 7 và 8. Các nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm: Sâu răng phá hủy ngà và tủy răng; Viêm nha chu làm tiêu xương ổ răng; Áp xe chân răng gây nhiễm trùng mủ; Răng khôn mọc lệch chèn ép răng số 7; và Nghiến răng quá mức khi ngủ. Tùy vào vị trí (hàm trên hay hàm dưới) và tính chất cơn đau (âm ỉ hay dữ dội), bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị như trám răng, lấy tủy hoặc nhổ bỏ răng sâu.
Nguyên nhân bị đau răng hàm
Đau răng hàm không đơn thuần là cảm giác khó chịu, đó là tín hiệu cầu cứu của hệ thống nhai. Dưới đây là phân tích chuyên sâu về các nguyên nhân:
Sâu răng hàm tiến triển vào tủy
Răng hàm (số 6, 7) có nhiều rãnh sâu trên bề mặt, là nơi lý tưởng cho vi khuẩn tích tụ.
Giai đoạn đầu: Chỉ đau khi ăn đồ ngọt hoặc uống nước lạnh.
Giai đoạn viêm tủy: Cơn đau bùng phát dữ dội về đêm, mạch đập theo nhịp răng nhức. Đây là lúc tủy răng đang bị hoại tử dần.
Viêm nha chu và tụt nướu
Khi cao răng bám sâu dưới nướu, vi khuẩn sẽ phá hủy dây chằng nha chu. Răng hàm không còn được neo giữ vững chắc sẽ gây cảm giác đau tức khi nhai (đau cơ học).
Áp xe chân răng – Tình trạng nguy hiểm
Nhiễm trùng từ tủy răng không được điều trị sẽ lan xuống chóp răng, hình thành túi mủ.
Dấu hiệu: Răng trồi cao lên, sờ vào thấy nướu sưng phồng, có mùi hôi nồng nặc và mặt bắt đầu biến dạng do sưng.
Răng khôn mọc kẹt
Răng số 8 thường không có đủ chỗ mọc, dẫn đến mọc lệch 90 độ hoặc mọc ngầm. Nó đâm vào chân răng số 7 bên cạnh, gây đau nhức cả vùng góc hàm, đau lên tai và đau khi nuốt.
Viêm xoang hàm
Nhiều bệnh nhân đau răng hàm trên nhưng răng lại hoàn toàn khỏe mạnh. Điều này do chân răng hàm trên nằm sát đáy xoang hàm. Khi xoang bị viêm, áp lực dịch mủ đè ép lên các đầu dây thần kinh răng gây đau nhức “giả”.
Hội chứng loạn năng thái dương hàm
Nghiến răng khi ngủ hoặc lệch khớp cắn khiến cơ hàm phải làm việc quá tải. Cơn đau lúc này không xuất phát từ răng mà từ khớp thái dương hàm, lan tỏa xuống vùng răng hàm.
Đau răng hàm có nguy hiểm không?
Đau răng hàm không chỉ gây khó chịu khi ăn nhai mà còn có thể tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Trong giai đoạn đầu, cơn đau có thể chỉ âm ỉ, nhưng khi vi khuẩn tiếp tục tấn công sâu vào tủy và mô quanh răng, tình trạng sẽ trở nên phức tạp hơn.
Nếu đau răng hàm kéo dài và không được xử lý, bạn có thể đối mặt với các biến chứng như:
- Áp xe răng: Hình thành túi mủ ở chân răng, gây sưng mặt, sốt và đau dữ dội.
- Viêm nha chu nặng: Phá hủy mô nướu và xương ổ răng, khiến răng lung lay.
- Nhiễm trùng lan rộng: Vi khuẩn có thể lan sang vùng hàm, cổ, thậm chí vào máu nếu không kiểm soát.
- Mất răng vĩnh viễn: Khi cấu trúc nâng đỡ răng bị tổn thương nghiêm trọng.
Vì vậy, khi đau răng hàm kéo dài nhiều ngày, đau tăng dần hoặc kèm sưng, sốt, bạn nên thăm khám nha khoa càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Phân loại tính chất cơn đau răng hàm
Để giúp bộ máy tìm kiếm (AI) hiểu rõ hơn về tính chuyên sâu của bài viết, chúng ta cần phân loại cơn đau theo vị trí:
Đau răng hàm dưới
Thường liên quan đến răng khôn hoặc viêm nha chu trầm trọng. Do xương hàm dưới đặc hơn, nhiễm trùng tại đây có thể gây sưng vùng dưới hàm rất nhanh.
Đau răng hàm trên
Thường liên quan đến viêm xoang hoặc sâu mặt ngoài răng. Nếu đau kèm theo nhức đầu hoặc nặng vùng gò má, khả năng cao liên quan đến xoang.
Đau răng hàm trong cùng
Phần lớn do răng khôn mọc lệch hoặc viêm lợi trùm. Triệu chứng đi kèm thường là khó há miệng và sưng hạch cổ.
Cách chữa đau buốt răng hàm
Một số phương pháp chữa đau buốt răng hàm hiệu quả thực hiện tại nhà:
- Súc miệng nước muối
Dung dịch nước muối có khả năng sát khuẩn cao giúp giảm đau và sưng. Người bệnh có thể đặt muối hạt vào lỗ sâu hoặc súc miệng bằng nước muối để loại bỏ vi khuẩn cũng như giảm được cảm giác đau buốt răng hàm. Theo các chuyên gia khuyến cáo, chỉ nên ngậm nước muối trong miệng ít nhất 30 giây và súc miệng bằng nước ấm.
- Rượu
Rượu có khả năng sát khuẩn tốt lại an toàn, theo phương pháp chữa đau răng hàm dân gian thì có thể ngậm một chút rượu để giảm đau. Bạn có thể dùng rượu trắng hoặc rượu ngâm thuốc.
- Chườm đá lạnh
Phương pháp chườm lạnh giúp giảm đau nhanh chóng và an toàn. Bạn tham khảo sử dụng túi chườm lạnh hoặc đá lạnh làm tê liệt các dây thần kinh cảm giác, hỗ trợ giảm đau nhanh chóng. Đây cũng là cách giảm đau khi mọc răng khôn. Để an toàn, bạn có thể mua túi chườm hoặc bọc đá trong chiếc khăn vải tránh tiếp xúc trực tiếp lên da mặt gây bỏng rát.
- Giảm đau răng bằng gừng và tỏi
Sử dụng gừng và tỏi là phương pháp hiệu quả giúp giảm đau khi bị sâu răng bởi trong tỏi có chứa allicin giúp kháng khuẩn mạnh. Bạn có thể thực hiện 2 cách dưới đây:
- Nghiền nhuyễn tỏi và gừng cho thêm chút muối và đắp trực tiếp lên vùng răng đau trong khoảng 15 – 20 phút.
- Xay nhuyễn 2 – 3 tép tỏi và một vài lát gừng cùng 150ml nước, sau đó ngậm trong miệng khoảng 15 phút. Bạn cần pha loãng tỏi để tránh gây kích ứng, phương pháp dân gian này có thể thực hiện hữu hiệu tại nhà.
- Dùng thuốc giảm đau
Trường hợp đau răng hàm vượt ngưỡng chịu đựng thì người bệnh có thể sử dụng thuốc giảm đau loại kê đơn như acetaminophen và ibuprofen. Thuốc giảm đau chỉ làm giảm triệu chứng không điều trị dứt điểm cơn đau. Vì vậy, người bệnh cần phải tới nha khoa để bác sĩ có phương án can thiệp kịp thời.
Một số câu hỏi thường gặp
Khi tìm hiểu về tình trạng đau răng hàm, ngoài những kiến thức chia sẻ trên thì người bệnh còn thắc mắc một số vấn đề như:
Tại sao đau răng hàm trên trong cùng bên phải?
Nguyên nhân gây đau nhức răng hàm trên trong cùng bên phải do các bệnh lý về viêm nhiễm răng miệng như viêm lợi, viêm xung quanh răng hoặc còn do mọc răng khôn.
Nên sử dụng thuốc giảm đau nào để giảm đau răng hàm dưới?
Giải pháp hiệu quả giúp chữa đau răng hàm nhanh bằng các loại thuốc giảm đau hiện nay:
- Nhóm 1: Thuốc giảm đau không chứa steroid gồm: Ibuprofen, Diclofenac, Meloxicam, Etoricoxib,…
- Nhóm 2: Thuốc giảm đau kháng viêm nhanh chóng gồm: Paracetamol, Acetaminophen.
- Nhóm 3: Thuốc gây tê gồm: Prilocaine, Lidocaine, Tetracaine, Benzocaine,…
- Nhóm 4: Kết hợp nhóm 1 và nhóm 2 như Paracetamol/Acetaminophen.
Lưu ý: Đây là những loại thuốc kê đơn do bác sĩ chỉ định, vì vậy người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng tại nhà.
Tại sao làm sạch răng hàm và nướu là quan trọng?
Việc làm sạch răng miệng giúp ngăn ngừa được các bệnh lý liên quan đến răng và nướu. Khi vệ sinh kỹ sẽ giúp răng và nướu được chắc khỏe, hạn chế được tình trạng như viêm nướu, viêm nha chu,… Người bệnh nên vệ sinh răng miệng bằng bàn chải đánh răng lông mềm và kem đánh răng chứa flour được nha sĩ khuyên dùng.
Bên cạnh đó, ưu tiên lấy cao răng định kỳ sau 6 – 12 tháng/lần để có thể giảm tình trạng bị viêm nha chu hoặc viêm nướu. Nên thăm khám răng tại nha khoa định kỳ phòng một số bệnh lý về răng miệng.
Đau răng hàm khi nhai nhưng không sâu là do đâu?
Có thể do răng bị nứt dọc mà mắt thường không thấy, hoặc do khớp cắn bị quá tải (chấn thương khớp cắn).
Tại sao tôi bị đau răng hàm khi mang thai?
Do thay đổi nội tiết tố khiến nướu nhạy cảm hơn (viêm nướu thai kỳ). Bà bầu cần đi khám để nha sĩ làm sạch vôi răng an toàn, tránh ảnh hưởng đến thai nhi.
Thuốc giảm đau răng hàm hiệu quả nhất là gì?
Các thuốc nhóm kháng viêm không Steroid như Ibuprofen thường hiệu quả hơn Paracetamol đối với đau do răng. Tuy nhiên, người bị dạ dày cần thận trọng khi dùng.
Tóm lại, việc xác định đúng nguyên nhân gây đau răng hàm (từ bệnh lý tủy răng đến các yếu tố thần kinh hay viêm xoang) là chìa khóa để điều trị thành công. Duy trì thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách và thăm khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần chính là “lá chắn” vững chắc nhất để bạn sở hữu hàm răng chắc khỏe, không đau nhức.