Trong suốt lộ trình chỉnh nha, nhiều người gặp tình trạng vùng nướu sưng đau và chảy máu. Nếu không có cách xử lý viêm lợi khi niềng răng kịp thời, tình trạng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dịch chuyển răng, thậm chí làm răng lung lay hoặc phải tháo khí cụ để phẫu thuật.
1. Niềng răng bị viêm lợi là do đâu?
Nướu viêm sưng khi niềng có thể xuất phát từ mảng bám tích tụ lâu ngày quanh mắc cài và dây cung, cách vệ sinh chưa đúng, người có lợi nhạy cảm kèm thói quen ăn uống đồ dính, nhiều đường.
1.1 Mảng bám tích tụ quanh mắc cài, dây cung
Trong quá trình niềng, hệ thống mắc cài và dây cung tạo ra nhiều ngóc ngách nhỏ trên bề mặt răng. Các vị trí này dễ giữ lại thức ăn và mảng bám vi khuẩn. Khi mảng bám tích tụ lâu ngày sẽ gây kích ứng mô nướu. Dấu hiệu dễ nhận thấy là lợi bắt đầu sưng đỏ, dễ chảy máu khi chải răng hoặc ăn nhai.
1.2 Vệ sinh răng miệng chưa đúng cách khi niềng
Nhiều người dù chải răng thường xuyên nhưng vẫn bị viêm lợi do vệ sinh chưa sạch vùng gắn khí cụ chỉnh nha. Điều này khiến mảng bám sẽ tích tụ dai dẳng ở cổ răng và viền lợi. Theo thời gian, vùng nướu sưng đau và việc vệ sinh càng khó khăn hơn.
1.3 Lợi nhạy cảm, phản ứng với lực chỉnh nha
Lực chỉnh nha cũng có thể gây phản ứng viêm nhẹ ở mô quanh răng. Khi răng được dịch chuyển, dây chằng nha chu và mô nướu phải thích nghi với lực kéo liên tục. Ở những người có cơ địa nhạy cảm sẽ xuất hiện tình trạng sưng đỏ nhẹ.
1.4 Thói quen ăn uống nhiều đường, đồ mềm dính
Chế độ ăn nhiều đường và thực phẩm mềm dính như bánh kẹo, trà sữa, socola,… làm tăng nguy cơ sưng viêm nướu khi chỉnh nha. Đây là những loại thực phẩm dễ bám vào mắc cài và tích tụ lâu trong khoang miệng. Đặc biệt, nếu không được làm sạch ngay sau khi ăn sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh dẫn đến sưng viêm và chảy máu lợi.
2. Cách trị viêm lợi khi niềng răng theo mức độ
Viêm lợi nhẹ sẽ tập trung vệ sinh răng miệng đúng cách, khi sưng đau phì đại cần sử dụng thuốc và làm sạch ổ viêm, đặc biệt bạn sẽ phải phẫu thuật khi viêm kèm mủ. Cụ thể:
2.1 Viêm nhẹ: sưng, đỏ, chảy máu ít
Ở mức độ nhẹ, nướu thường sưng đỏ và chảy máu khi chải răng. Nguyên nhân chủ yếu là do mảng bám lâu ngày ở chân răng, kẽ răng gây ra.
Theo các bác sĩ, bạn nên chú trọng sử dụng bàn chải chỉnh nha chuyên dụng, kết hợp bàn chải kẽ và máy tăm nước để làm sạch nhẹ nhàng vùng quanh mắc cài. Đồng thời, súc miệng bằng dung dịch sát khuẩn theo chỉ định để hỗ trợ lợi hồi phục. Nếu được kiểm soát tốt, tình trạng có thể được cải thiện nhanh sau 5-7 ngày.
2.2 Viêm mức độ trung bình: đau, hơi phì đại
Khi lợi sưng to hơn, có biểu hiện đau và bắt đầu che phủ một phần thân răng cho thấy tình trạng viêm đã tiến triển nặng. Lúc này, tự chăm sóc tại nhà sẽ không thể kiểm soát được tình trạng. Thay vào đó, bác sĩ thường khuyến nghị sử dụng các loại thuốc giảm đau, kháng sinh, kháng viêm,…
Trường hợp thuốc không tác dụng, bác sĩ cần làm sạch ổ viêm, xử lý sát khuẩn để đảm bảo sức khỏe răng miệng và không gây gián đoạn tiến trình chỉnh nha.
2.3 Viêm nặng: đau nhiều, mủ, hôi miệng
Khi cơn đau xuất hiện nhiều, chảy mủ, hơi thở có mùi hôi rõ rệt cho thấy viêm lợi đã tiến triển thành viêm nha chu, nếu không xử lý dứt điểm sẽ tăng nguy cơ mất răng. Biện pháp tối ưu là phải gỡ bỏ khí cụ, làm sạch mô viêm nhiễm và thực hiện phẫu thuật ghép vạt lợi để bảo vệ răng – xương hàm.
3. Khi nào viêm lợi khi niềng răng cần gặp bác sĩ ngay?
Trong quá trình chỉnh nha, bạn cần gặp bác sĩ ngay nếu lợi sưng đỏ, đau nhức dữ dội, kéo dài trên 1 tuần hoặc có mủ màu trắng/vàng, chảy máu liên tục, hôi miệng kèm lung lay chân răng. Đây là dấu hiệu của viêm nha chu cấp tính hoặc nhiễm trùng cần phải xử lý sớm, tránh các biến chứng như tụt nướu, rụng răng và gián đoạn lộ trình chỉnh nha.
4. Viêm lợi khi niềng răng có ảnh hưởng quá trình chỉnh nha không?
Viêm lợi có ảnh hưởng lớn và tiêu cực đến quá trình chỉnh nha. Khi mô quanh răng tổn thương, lực chỉnh nha có thể gây đau nghiêm trọng và khiến mô nha chu không ổn định.Trong trường hợp viêm chuyển sang viêm nha chu, xương ổ răng có thể bị tiêu. Dưới tác động của lực kéo có thể làm răng lung lay, tăng nguy cơ tiêu chân răng, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả và tiến độ niềng.
5. Cách phòng ngừa viêm lợi khi niềng răng tái phát
Để ngăn ngừa tình trạng viêm lợi khi niềng răng tái phát, người bệnh cần xây dựng thói quen vệ sinh răng miệng khoa học kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý:
- Sử dụng bàn chải chuyên dụng cho răng niềng với đầu thon nhỏ, lông chải mềm để hạn chế tổn thương mô lợi. Chải răng ít nhất 2 lần/ngày và sau mỗi bữa ăn.
- Kết hợp chỉ nha khoa và máy tăm nước để làm sạch sâu kẽ răng và vùng quanh dây cung.
- Sử dụng nước súc miệng chứa hoạt chất kháng khuẩn hoặc nước muối sinh lý sau bước chải răng.
- Tránh ăn các thực phẩm cứng, quá dai hoặc dẻo dính vì dễ mắc vào mắc cài và gây áp lực lên răng.
- Xây dựng chế độ ăn uống đa dạng dưỡng chất, chú trọng thực phẩm giàu vitamin C, D canxi, Omega-3, probiotic nhằm tăng sức đề kháng và giảm chảy máu chân răng.
- Ưu tiên thực phẩm nấu chín mềm như súp, cháo, canh hầm để giảm áp lực nhai và không kích thích mô nướu.
- Tăng cường rau xanh như súp lơ, cần tây và các loại rau củ giàu chất xơ để tăng khả năng hỗ trợ làm sạch khoang miệng tự nhiên.
- Lấy cao răng định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm loại bỏ mảng bám cứng và ngăn ngừa vi khuẩn phát triển dưới viền lợi.
- Thăm khám nha sĩ thường xuyên theo lịch hẹn để phát hiện sớm các dấu hiệu viêm và điều trị kịp thời.
Niềng răng nướu sưng viêm là tình trạng phổ biến và hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách. Vì vậy, bạn không nên chủ quan, thay vào đó hãy trao đổi sớm với bác sĩ để có cách trị viêm lợi khi niềng răng kịp thời.
