Cách nhổ răng tại nhà là chủ đề nhiều người tìm kiếm khi răng lung lay, đau khó chịu hoặc trẻ đến tuổi thay răng. Song, không phải trường hợp nào cũng có thể tự xử lý. Nếu làm sai cách có thể dẫn đến chảy máu kéo dài, nhiễm trùng, sót chân răng hoặc đau nhức nhiều ngày.
1. Có nên tự nhổ răng tại nhà không?
Câu trả lời ngắn gọn là không nên tự nhổ răng tại nhà, đặc biệt là răng vĩnh viễn. Nếu tự ý thực hiện, nhiều biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra như:
- Sót chân răng: Răng hàm thường có từ 2-4 chân răng, thậm chí nhiều hơn và hình dạng mỗi người không giống nhau. Muốn biết chính xác cấu trúc chân răng thường cần chụp X-quang. Tự thực hiện tại nhà có thể làm gãy ngang thân răng, phần chân còn sót lại trong xương gây đau âm ỉ kéo dài, sưng nướu và khó xử lý về sau.
- Nhiễm trùng sau khi tự nhổ: Kìm, nhíp, chỉ hoặc các vật dụng trong nhà không phải dụng cụ y khoa. Không được vô trùng đúng chuẩn, vi khuẩn dễ xâm nhập vào vùng mô nướu tổn thương. Ngoài ra, người tự nhổ thường không biết cách súc miệng sát khuẩn hay dùng thuốc đúng chỉ định nên nguy cơ viêm nhiễm cũng tăng cao.
- Chảy máu kéo dài: Khi dùng lực kéo không đúng hướng hoặc quá mạnh, mô mềm quanh răng dễ bị rách rộng, tổn thương nướu và xương ổ răng. Điều này khiến máu khó cầm, vết thương lâu lành, thậm chí nguy hiểm hơn ở người có bệnh lý nền.
2. Khi nào có thể nhổ răng tại nhà an toàn?
Bác sĩ Trần Thanh Tùng – chuyên gia Răng Hàm Mặt, cố vấn tại Top Nha Khoa cho biết, nhổ răng tại nhà chỉ tương đối an toàn với răng sữa của trẻ em khi răng đã lung lay rất nhiều, gần như tự rụng hoặc chỉ còn dính nhẹ vào nướu. Lúc này chân răng sữa thường đã tiêu gần hết nên răng dễ rơi ra, bé ít đau và chảy máu ít. Ngoài trường hợp này, các loại răng khác nên được xử lý tại nha khoa để bảo đảm an toàn.
3. Cách nhổ răng tại nhà không đau được áp dụng cho răng sữa
Phụ huynh có thể áp dụng một số cách nhổ răng không đau tại nhà bằng chỉ nha khoa, bông gạc, đá lạnh, hướng dẫn bé dùng lưỡi đẩy răng hoặc cho bé ăn thức ăn giòn.
3.1 Dùng chỉ nha khoa
Cha mẹ lấy chỉ nha khoa sạch buộc quanh thân răng đang lung lay. Sau đó kéo dứt khoát theo hướng ra ngoài. Cách này giúp răng sắp rụng dễ dàng bị nhổ bỏ nhanh chóng.
Dùng chỉ nha khoa chỉ áp dụng với răng sữa lung lay rõ rệt. Cha mẹ không kéo nhiều lần vì sẽ làm bé đau và trầy nướu. Sau khi răng rụng, cho bé súc miệng nước ấm và cắn bông gòn từ 10-15 phút.
3.2 Sử dụng bông gạc
Rửa tay sạch, dùng gạc hoặc bông sạch quấn quanh ngón tay. Giữ nhẹ chiếc răng rồi lắc qua lại đến khi răng tự rời ra. Sau đó đặt bông gòn lên vị trí vừa nhổ để cầm máu tức thì.
3.3 Sử dụng đá lạnh
Cho bé ngậm viên đá nhỏ hoặc chườm lạnh bên ngoài má vài phút để vùng nướu tê nhẹ. Sau đó dùng tay sạch hoặc gạc nhổ bỏ chiếc răng đang lung lay nhiều.
3.4 Hướng dẫn bé dùng lưỡi
Khi răng đã lung lay nhiều, cha mẹ nên hướng dẫn trẻ dùng lưỡi đẩy nhẹ nhiều lần để răng tự rụng. Không nên dùng lưỡi khi răng còn chắc vì dễ đau, đồng thời không nên cho trẻ dùng tay đưa vào miệng vì có thể đưa vi khuẩn vào miệng.
3.5 Cho trẻ ăn thức ăn giòn
Táo, lê, hồng giòn hoặc rau củ giòn sẽ tạo lực cắn làm răng sữa đang lung lay rụng nhanh hơn. Tuy nhiên nên chọn thực phẩm vừa phải, không quá cứng để tránh ảnh hưởng răng khác và làm trẻ đau.
4. Nhổ răng tại nhà có thực sự không đau không?
Theo đánh giá từ bác sĩ Tùng, nhổ răng tại nhà không hoàn toàn không đau, thậm chí có thể đau dữ dội và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Dù là răng sữa, trẻ vẫn có thể thấy ê, căng tức hoặc nhói nhẹ khi răng tách khỏi nướu vì không có thuốc tê cục bộ như tại nha khoa. Sau khi răng rụng, vùng nướu có thể đau âm ỉ nhẹ vài giờ.
5. Những sai lầm nguy hiểm khi tự nhổ răng tại nhà
Một số sai lầm nguy hiểm khi người bệnh tự nhổ răng có thể kể đến như:
- Chưa đánh giá tình trạng chân răng: Răng lung lay không đồng nghĩa là dễ nhổ. Có trường hợp chân răng vẫn bám chắc hoặc cong nhiều nhánh. Kéo mạnh có thể làm gãy thân răng, sót chân răng và đau dữ dội.
- Dụng cụ không vô trùng: Kìm, nhíp, kéo, tăm hay vật kim loại trong nhà dễ mang vi khuẩn. Hậu quả thường gặp là viêm sưng nướu, đau kéo dài, có mủ, hôi miệng hoặc nhiễm trùng lan rộng.
- Nhổ khi đang viêm nhiễm nặng: Nếu răng đang sưng to, nặng hơn là có áp xe, đau dữ dội hoặc sốt, tự can thiệp có thể làm mủ lan sâu hơn, sưng mặt, khó há miệng, sốt cao, nhiễm trùng,…
- Không cầm máu ngay sau khi nhổ: Súc miệng mạnh, khạc nhổ liên tục, dùng tay chạm vết thương, nằm ngay sau nhổ hoặc không cắn gạc đúng cách đều là những sai lầm khiến máu chảy khó cầm.
- Không xử lý phần răng gãy hoặc chân răng sót: Chân răng sót lại không tự tiêu như nhiều người nghĩ. Nó có thể gây đau âm ỉ, viêm tái đi tái lại, hôi miệng và ảnh hưởng các răng kế cận.
- Chủ quan với dấu hiệu nguy hiểm: Chảy máu liên tục sau 30-60 phút, đau tăng sau 2-3 ngày, sưng mặt rõ, sốt từ 38,5°C trở lên, có mùi hôi, mủ, khó nuốt hoặc choáng mệt nhiều,… đều là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần được thăm khám sớm.
6. Khi nào cần đến nha khoa thay vì tự nhổ?
Bác sĩ Tùng khuyến nghị không nên tự nhổ bỏ răng tại nhà, đặc biệt trong những trường hợp sau:
- Răng đau nhiều hoặc sưng viêm: Có thể liên quan viêm tủy, áp xe, nhiễm trùng quanh chân răng. Tự nhổ dễ làm đau tăng và vi khuẩn lan rộng.
- Răng gãy vỡ chỉ còn chân: Phần còn lại rất khó lấy ra bằng cách thông thường, tự can thiệp dễ gãy sâu hơn và gây sưng viêm.
- Răng khôn mọc lệch mọc ngầm: Răng mọc sai hướng, nằm dưới nướu hoặc chen vào răng bên cạnh nên cần chụp phim để xác định vị trí và xử lý đúng kỹ thuật. Nếu tự làm tại nhà, nướu dễ bị rách, răng gãy, sót chân răng hoặc ảnh hưởng dây thần kinh gây tê môi, tê lưỡi, liệt mặt.
- Chảy máu kéo dài hoặc có bệnh nền: Người cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông hoặc phụ nữ mang thai nên được bác sĩ theo dõi khi nhổ bỏ răng.
- Trẻ em nhổ răng sữa khó khăn: Nếu trẻ sợ hãi, đau nhiều, chảy máu nhiều hoặc răng vĩnh viễn mọc lệch phía sau, phụ huynh nên đưa trẻ đi nha khoa.
Cách nhổ răng tại nhà chỉ phù hợp với răng sữa đã lung lay nhiều ở trẻ em. Với răng vĩnh viễn hoặc răng đang đau viêm, tự can thiệp có thể gây nhiều rủi ro như chảy máu, nhiễm trùng, sót chân răng và đau kéo dài. An toàn nhất vẫn là bạn nên đến nha khoa để được kiểm tra tình trạng và xử lý theo đúng kỹ thuật.
