Viêm xoang gây đau răng là hiện tượng thường gặp ở người trưởng thành và trẻ nhỏ, chủ yếu do nhiễm khuẩn răng miệng gây ra. Bệnh lý này khiến người mắc mệt mỏi, nhức đầu, nghẹt mũi kèm các cơn đau nhức răng ê ẩm. Để tránh biến chứng nguy hiểm, xác định nguyên nhân và điều trị viêm xoang cần được thực hiện kịp thời.
Tại sao viêm xoang làm đau răng?
Viêm xoang gây đau răng chủ yếu xảy ra tại vùng xoang hàm. Do cấu trúc giải phẫu, sàn xoang hàm nằm ngay sát chóp chân răng của các răng hàm lớn hàm trên (răng số 5, 6, 7). Khi xoang bị nhiễm trùng, lớp niêm mạc sưng nề và dịch mủ tích tụ tạo áp lực trực tiếp lên các đầu dây thần kinh dẫn đến chân răng. Hệ quả là người bệnh cảm thấy đau nhức ê ẩm vùng răng hàm, cảm giác răng bị đẩy dài ra hoặc lung lay nhẹ, dù bản thân răng có thể không bị sâu.
Cách phân biệt đau răng do viêm xoang và đau răng sâu
Đây là phần quan trọng nhất giúp bạn tránh điều trị nhầm hướng. Dưới góc độ kinh nghiệm lâm sàng, bác sĩ thường dựa vào các tiêu chí sau:
| Đặc điểm | Đau do viêm xoang hàm | Đau do sâu răng/Viêm tủy |
| Phạm vi đau | Đau lan tỏa cả một vùng răng hàm trên (thường là 2-3 răng cùng lúc). | Đau khu trú chính xác tại một răng duy nhất. |
| Tính chất cơn đau | Đau âm ỉ, cảm giác nặng nề, “tức” vùng hàm. | Đau buốt, đau nhói lên tận óc, có thể đau theo nhịp mạch đập. |
| Yếu tố kích thích | Đau hơn khi cúi đầu, nhảy cơ thể hoặc đi bộ mạnh. | Đau khi ăn đồ ngọt, uống nước nóng hoặc nước đá lạnh. |
| Triệu chứng đi kèm | Nghẹt mũi, chảy dịch xanh/vàng, đau vùng gò má, sốt nhẹ. | Răng có lỗ sâu đen, nướu quanh răng sưng đỏ hoặc có mụn mủ. |
Mẹo kiểm tra nhanh tại nhà : Hãy thử cúi thấp đầu xuống chạm ngón tay vào mũi chân. Nếu bạn thấy cơn đau răng nhói lên mạnh mẽ hơn hoặc cảm giác nặng trịch ở vùng hàm, khả năng 90% nguyên nhân đến từ viêm xoang.
Nguyên nhân bị viêm xoang gây đau răng
Có hai chiều hướng gây bệnh mà người bệnh cần lưu ý để tìm đúng bác sĩ:
Viêm xoang do bệnh lý răng miệng
Khoảng 10-20% các ca viêm xoang hàm thực chất bắt nguồn từ răng.
Sâu răng lâu ngày: Vi khuẩn từ tủy răng chết chui qua chóp chân răng, phá hủy xương và xâm nhập trực tiếp vào xoang.
Biến chứng nhổ răng: Khi nhổ các răng hàm lớn trên, nếu kỹ thuật không tốt có thể gây thủng màng xoang (thông xoang – hàm), tạo đường cho vi khuẩn từ miệng tấn công xoang.
Nang chân răng: Các khối u nang ở chân răng phát triển thầm lặng, bào mòn xương hàm và xâm lấn lòng xoang.
Viêm xoang do đường hô hấp
Đây là trường hợp phổ biến hơn, do virus hoặc vi khuẩn từ môi trường, dị ứng thời tiết làm tắc nghẽn lỗ thông xoang, gây ứ đọng dịch mủ và ảnh hưởng ngược lại hệ thống răng.
Những biến chứng của viêm xoang và đau răng
Đau răng do viêm xoang không đơn thuần là cảm giác khó chịu. Nếu không xử lý kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với:
Viêm tủy răng ngược dòng: Vi khuẩn từ xoang tấn công ngược lại chân răng lành, làm chết tủy răng hàng loạt.
Áp xe ổ mắt: Cấu trúc xoang nằm ngay dưới mắt. Nhiễm trùng có thể lan lên trên gây sưng tấy nhãn cầu, thậm chí mù lòa.
Viêm màng não: Đây là biến chứng đáng sợ nhất khi vi khuẩn theo đường máu hoặc các khe xương tấn công vào hệ thần kinh trung ương.
Mất xương hàm: Tình trạng viêm mạn tính làm tiêu xương, khiến các răng hàm bị lung lay và rụng dù răng vẫn còn nguyên vẹn, không sâu.
Cách điều trị viêm xoang
Nếu cảm thấy đau răng và nghi ngờ do viêm xoang gây ra, điều bạn cần làm đầu tiên là đến thăm khám tại nha khoa. Tại đây, dựa trên mức độ nhiễm trùng và tình trạng bệnh lý, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị khác nhau.
Dùng thuốc
Cách xử lý phổ biến nhất là sử dụng thuốc đặc trị. Theo đó, một số loại thuốc kháng sinh hoặc kết hợp thêm thuốc giảm đau, chống phù nề, dị ứng,… sẽ được bác sĩ chỉ định sử dụng. Có thể kể đến như:
- Thuốc giảm đau: Thuốc không kê đơn như paracetamol có khả năng hạ sốt hoặc ibuprofen – chất kháng viêm giúp giảm viêm trong xoang mũi.
- Thuốc thông mũi: Các loại thuốc xịt, nhỏ mũi hay thuốc viên dạng uống có công dụng giảm nghẹt mũi bằng cách hạn chế lưu lượng máu đến xoang, giảm bớt sung huyết, phù nề.
- Thuốc kháng viêm steroid: Thuốc xịt chứa steroid giúp ngăn ngừa nhiễm trùng xoang cũng như làm giảm sưng, hít thở dễ dàng hơn.
Các phương pháp khác tại nha khoa
Trường hợp tình trạng viêm xoang chuyển biến nặng khiến việc điều trị bằng thuốc không còn hiệu quả, một số phác đồ điều trị khác sẽ được đưa ra.
- Thực hiện thủ thuật súc rửa xoang Proetz: Bằng cách đưa thuốc dạng dung dịch vào trực tiếp các hốc xoang. Từ đó giúp lấy mủ bằng áp lực âm, không cần chọc hay gây đau chảy máu trong quá trình thực hiện.
- Chọc xoang hàm rút mủ: Phương pháp này sẽ dùng một kim lớn chọc vào xoang hàm qua khe mũi dưới để chẩn đoán xem có mủ hay không. Đồng thời, bơm thuốc cản quang vào trong nhằm phát hiện các khối u trong xoang.
- Phẫu thuật: Trường hợp được chẩn đoán cần phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành cắt polyp mũi hoặc chỉnh hình vách ngăn để điều trị viêm xoang. Việc nắn thẳng lại xương và định vị vách ngăn về đúng vị trí sẽ giúp thông thoáng đường thở và các hốc xoang.
- Nhổ răng: Trường hợp bệnh viêm xoang bắt nguồn từ các nguyên nhân liên quan đến bệnh lý răng miệng, bác sĩ có thể chỉ định nhổ răng.
Điều trị kết hợp tại nhà
Ngoài việc điều trị tại nha khoa, bệnh viện, người mắc viêm xoang cần chú ý thực hiện song song các cách làm sau:
- Bổ sung nhiều nước trong ngày và cân bằng chế độ ăn uống.
- Chườm khăn ấm lên khu vực bị đau trong khoảng 10 – 20 phút và thực hiện nhiều lần để xoa dịu cơn đau.
- Sử dụng nước muối sinh lý để làm sạch, thông thoáng.
- Trang bị thêm máy tạo độ ẩm, máy lọc không khí trong phòng để giảm cảm giác khó chịu ở mũi.
Nhìn chung, việc phát hiện sớm và có biện pháp can thiệp kịp thời đóng vai trò quan trọng giúp quá trình điều trị trở nên hiệu quả hơn. Do đó, ngay khi nhận thức được triệu chứng bất thường, bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra, thăm khám để có phác đồ điều trị thích hợp nhất.
Những câu hỏi thường gặp về viêm xoang đau răng
Tại sao tôi đã chữa sâu răng nhưng vẫn thấy đau nhức vùng hàm khi thời tiết thay đổi?
Rất có thể bạn đang bị viêm xoang mạn tính. Khi thời tiết thay đổi, áp suất không khí biến động làm các xoang bị kích ứng, gián tiếp gây áp lực lên vùng xương hàm đã từng bị tổn thương.
Viêm xoang gây đau răng có nên nhổ răng không?
Tuyệt đối không tự ý nhổ răng. Nếu răng vẫn khỏe mạnh, việc nhổ răng không giúp hết viêm xoang mà còn làm tăng nguy cơ thông xoang hàm, khiến tình trạng viêm nhiễm trầm trọng hơn. Hãy điều trị xoang trước, cơn đau răng sẽ tự biến mất.
Trẻ em có bị viêm xoang gây đau răng không?
Có, nhưng ít gặp hơn người lớn do hệ thống xoang của trẻ chưa hoàn thiện hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu trẻ bị viêm mũi họng kéo dài kèm sưng đau vùng mặt, cần đưa đi khám chuyên khoa ngay.
Sự ảnh hưởng của viêm xoang gây đau răng không chỉ dừng lại ở cảm giác ê ẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của bạn. Do đó, chúng ta cần nhận biết sớm bệnh, có biện pháp chăm sóc và điều trị đúng cách để ngăn ngừa tối đa biến chứng do viêm xoang gây ra.