Cao răng là gì và tại sao nó lại gây ra nhiều phiền toái đến vậy? Không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn là nơi trú ẩn của vi khuẩn, cao răng có thể gây viêm nướu, hôi miệng và thậm chí làm lung lay răng nếu không được xử lý kịp thời.
Cao răng là gì?
Cao răng (vôi răng) là những mảng bám thức ăn, tế bào chết và vi khuẩn bám trên bề mặt răng hoặc dưới nướu đã bị khoáng hóa bởi các muối vô cơ (Canxi, Phosphate) có trong nước bọt. Sau khoảng 24 – 48 giờ, nếu mảng bám không được làm sạch bằng bàn chải, chúng sẽ trở nên cứng như đá, có màu vàng nhạt hoặc nâu đen và không thể loại bỏ bằng cách đánh răng thông thường.
Phân loại cao răng
Trong nha khoa chuyên sâu, cao răng không chỉ đơn thuần là những vết ố vàng. Chúng được phân loại dựa trên vị trí và mức độ gây hại:
Cao răng trên nướu
Đây là loại phổ biến nhất, hình thành phía trên đường viền nướu. Bạn có thể dễ dàng quan sát qua gương ở mặt trong các răng cửa hàm dưới hoặc mặt ngoài các răng hàm phía trên.
Đặc điểm: Màu trắng đục, vàng nhạt hoặc nâu.
Tác động: Gây mất thẩm mỹ, tạo độ nhám khiến thức ăn dễ bám thêm.
Cao răng dưới nướu
Loại này nằm sâu trong rãnh lợi (túi nha chu), mắt thường không thấy được. Đây là loại cực kỳ nguy hiểm vì nó tiếp xúc trực tiếp với các mô nâng đỡ răng.
Đặc điểm: Thường có màu nâu đen do ngấm máu từ nướu bị viêm.
Tác động: Gây tiêu xương ổ răng, làm răng lung lay và rụng sớm.
Nguyên nhân hình thành cao răng
Cao răng hình thành chủ yếu do sự tích tụ của mảng bám, răng không được loại bỏ đúng cách. Theo các chuyên gia y tế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự hình thành vôi răng, bao gồm:
Không chải răng đúng cách hoặc không đánh răng đủ 2 lần/ngày
Vi khuẩn trong miệng liên tục phát triển và hình thành mảng bám trên bề mặt răng. Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA), đánh răng 2 lần/ngày, mỗi lần 2 phút là tiêu chuẩn để loại bỏ mảng bám hiệu quả. Việc bỏ qua bước này tạo điều kiện cho mảng bám tích tụ.
Ngoài ra, chải răng không đúng cách (như chải quá nhanh, không chải mặt trong răng,…), mảng bám sẽ cứng lại, trở thành cao răng. Chỉ sau khoảng 24 – 72 giờ, mảng bám có thể bắt đầu vôi hóa nếu không được loại bỏ.
Sử dụng thực phẩm có đường, tinh bột nhiều gây tích tụ mảng bám
Thực phẩm chứa nhiều đường và tinh bột (bánh kẹo, nước ngọt có gas, đồ ăn nhanh,…) là nguồn dinh dưỡng lý tưởng cho vi khuẩn trong miệng. Vi khuẩn tiêu hóa đường và tinh bột, tạo ra axit phá hủy men răng và thúc đẩy sự hình thành mảng bám, tạo nên cao răng.
Hút thuốc lá, uống cà phê, trà, rượu vang đỏ làm tăng nguy cơ hình thành cao răng
Người hút thuốc lá có nguy cơ hình thành cao răng gấp đôi so với người không hút thuốc. Thuốc lá làm giảm lưu lượng nước bọt, khiến mảng bám dễ tích tụ hơn. Nicotine và tar trong thuốc lá làm răng xỉn màu, đồng thời tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh và cao răng bám chắc hơn.
Cà phê, trà, rượu vang đỏ đều chứa tanin, một hợp chất gây ố màu răng, làm tăng độ bám dính của vi khuẩn lên bề mặt răng. Các chất này cũng làm thay đổi PH trong miệng, làm tăng khả năng hình thành cao răng.
Không dùng chỉ nha khoa và nước súc miệng để làm sạch kẽ răng
Chỉ chải răng không đủ để loại bỏ hết mảng bám giữa các kẽ răng, đặc biệt là ở vùng tiếp xúc giữa các răng. Sử dụng chỉ nha khoa giúp loại bỏ khoảng 40% mảng bám mà bàn chải không thể chạm tới. Kết hợp với nước súc miệng sát khuẩn giúp tiêu diệt vi khuẩn trong khoang miệng và làm chậm quá trình hình thành mảng bám.
Theo Viện Nha khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), nước súc miệng chứa Chlorhexidine có thể giảm tới 50% vi khuẩn gây cao răng.
Chế độ ăn uống thiếu cân bằng
Các chất dinh dưỡng, Vitamin và khoáng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể. Thiếu một trong các chất trên sẽ làm suy yếu sức đề kháng. Vì thế, nếu chế độ ăn uống thiếu cân bằng, răng và nướu dễ bị tổn thương, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành cao răng.
Không đi khám răng định kỳ
Nhiều người chủ quan chưa lấy cao răng bao giờ vì nghĩ nó không gây ảnh hưởng gì tới sức khỏe. Thực tế, cao răng không thể tự loại bỏ bằng cách đánh răng thông thường mà cần đến các biện pháp chuyên sâu từ nha sĩ. Nếu không lấy cao răng định kỳ, vi khuẩn trong mảng bám sẽ phát triển mạnh mẽ, gây viêm nướu và có thể tiến triển thành bệnh nha chu nguy hiểm.
Tại sao phải lấy cao răng?
Thực tế, lấy cao răng định kỳ không chỉ giúp bạn có hàm răng trắng sáng mà còn mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho sức khỏe răng miệng và cơ thể.
Giúp ngăn ngừa các bệnh răng miệng
Tác hại của cao răng không chỉ dừng lại ở việc làm mất thẩm mỹ mà còn là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh răng miệng như sâu răng, viêm nướu, viêm nha chu,… Nếu không được loại bỏ, vi khuẩn trong mảng bám cao răng sẽ tấn công men răng, gây ra các tổn thương nghiêm trọng.
Hạn chế nguy cơ viêm nướu và nha chu
Cao răng là nơi trú ngụ lý tưởng của vi khuẩn gây viêm nướu và viêm nha chu. Những bệnh lý này khiến nướu sưng đỏ, dễ chảy máu và có thể dẫn đến tiêu xương ổ răng. Nếu để lâu mà không xử lý, răng sẽ dần trở nên lỏng lẻo và có nguy cơ rụng sớm.
Chính vì vậy, nếu bạn còn băn khoăn không lấy cao răng có sao không, câu trả lời là cao răng có thể khiến răng yếu dần theo thời gian và ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng lâu dài.
Giữ răng trắng sáng, hơi thở thơm mát
Cao răng lâu ngày tích tụ sẽ gây xỉn màu, khiến răng trông vàng ố và mất đi vẻ tự nhiên. Vi khuẩn trong mảng bám này cũng là nguyên nhân chính gây ra mùi hôi miệng khó chịu. Do đó, việc loại bỏ cao răng không chỉ giúp răng sạch đẹp, trắng sáng hơn mà còn cải thiện đáng kể hơi thở của bạn.
Bảo vệ sức khỏe tổng thể
Không chỉ ảnh hưởng đến răng miệng, tác hại của vôi răng còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, tiểu đường. Vi khuẩn từ cao răng có thể xâm nhập vào máu qua các tổn thương nướu, làm gia tăng nguy cơ viêm nhiễm trong cơ thể. Vì vậy, lấy cao răng định kỳ không chỉ bảo vệ nụ cười mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Tăng hiệu quả của các phương pháp chăm sóc răng miệng khác
Khi răng sạch sẽ, các phương pháp nha khoa như tẩy trắng răng, trám răng hay niềng răng sẽ đạt hiệu quả tối ưu hơn. Ngược lại, nếu vẫn còn nhiều mảng bám, vi khuẩn sẽ tiếp tục phát triển và làm giảm hiệu quả của các phương pháp điều trị.
Chi phí lấy cao răng tại nha khoa
Sau khi tìm hiểu cao răng là gì thì lấy men răng hết bao nhiêu cũng là vấn đề được nhiều người quan tâm. Chi phí lấy cao răng có thể dao động tùy thuộc vào tình trạng răng miệng, công nghệ lấy cao răng, tay nghề nha sĩ cũng như mức độ tích tụ cao răng độ 1, cao răng độ 2 hay cao răng độ 3.
Thông thường, giá lấy cao răng tại các phòng khám nha khoa ở Việt Nam dao động từ 100.000 đến 500.000 đồng. Để biết chính xác chi phí và phương pháp phù hợp, bạn nên liên hệ trực tiếp với cơ sở nha khoa uy tín để được thăm khám và tư vấn cụ thể.
Tần suất lấy cao răng bao lâu là đủ?
Dựa trên tình trạng cụ thể, các bác sĩ khuyến cáo:
6 tháng/lần: Cho người có sức khỏe răng miệng tốt, vệ sinh kỹ.
3-4 tháng/lần: Cho người hay hút thuốc, uống cà phê, người đang niềng răng hoặc có tiền sử viêm nha chu.
Trẻ em: Cần được bác sĩ kiểm tra để lấy cao răng nhẹ nhàng, tránh ảnh hưởng đến quá trình thay răng.
Câu hỏi thường gặp về lấy cao răng
Lấy cao răng có làm thưa răng không?
Không. Cảm giác “thưa” là do lớp cao răng dày (vốn đang chiếm chỗ giữa các răng) bị loại bỏ. Sau một thời gian, nướu sẽ săn chắc lại và lấp đầy các khoảng trống này.
Lấy cao răng có đau không?
Với công nghệ siêu âm hiện nay, quá trình này hầu như không đau. Bạn có thể thấy hơi ê nhẹ nếu có nhiều cao răng dưới nướu hoặc nướu đang viêm nặng.
Có nên tự lấy cao răng bằng muối hay chanh tại nhà?
Tuyệt đối không. Axit trong chanh làm mòn men răng, khiến răng nhạy cảm và dễ sâu hơn. Cao răng cứng cần lực rung cơ học chuyên dụng mới có thể bong ra an toàn.
Khi đã hiểu rõ cao răng là gì và cách nó hình thành, các nha sĩ khuyên bạn nên đến phòng khám định kỳ để lấy cao răng và kiểm tra sức khỏe răng miệng. Thói quen vệ sinh và chăm sóc răng miệng đúng cách mỗi ngày giúp bạn luôn có một nụ cười tươi sáng, khỏe mạnh.
