Niềng răng không bắt buộc phải nhổ răng trong mọi trường hợp. Chỉ định sẽ phụ thuộc vào mức độ lệch lạc của răng, tình trạng khớp cắn, cấu trúc xương hàm và mục tiêu điều trị. Thông thường, bác sĩ nhổ bỏ răng khi hô/móm nặng, răng chen chúc nghiêm trọng, có răng khôn mọc lệch cản trở quá trình niềng.
1. Những trường hợp niềng răng không cần nhổ răng
Niềng không cần nhổ răng khi tình trạng sai lệch nhẹ, cung hàm rộng, xương hàm phát triển tốt, người có tầng mặt ngắn và trẻ từ 6-12 tuổi.
1.1 Sai lệch răng mức độ nhẹ
Ở những ca sai lệch nhẹ (1-3mm), bác sĩ hoàn toàn có thể sắp xếp lại răng bằng lực kéo chỉnh nha mà không cần tạo thêm khoảng trống bằng cách nhổ bỏ răng. Hướng điều trị chủ yếu tập trung vào chỉnh trục răng và cân chỉnh khớp cắn thay vì kéo lùi răng nhiều về phía sau.
1.2 Cung hàm rộng và xương hàm phát triển tốt
Ở người có cung hàm rộng và xương hàm phát triển cân đối, khoảng trống trên cung hàm thường đủ để răng dịch chuyển về vị trí đúng mà không gây chen chúc thêm. Bác sĩ có thể tận dụng không gian sẵn có, độ nghiêng sinh lý của răng và khả năng sắp xếp lại trật tự răng để đạt khớp cắn chuẩn, thay vì phải nhổ răng tạo khoảng.
1.3 Người có tầng mặt ngắn
Với người có tầng mặt ngắn (khoảng cách từ mũi đến cằm ngắn hơn tỷ lệ chuẩn), nhổ răng khi niềng cần được cân nhắc kỹ vì việc kéo lùi răng có thể làm môi và má xẹp vào trong, khiến khuôn mặt trông sụp và già hơn. Bác sĩ thường ưu tiên các giải pháp bảo tồn để giữ độ hài hòa tự nhiên của khuôn mặt sau chỉnh nha.
1.4 Trẻ em và thanh thiếu niên
Trẻ từ 6-12 tuổi có xương hàm chưa cố định hoàn toàn và đáp ứng tốt với các khí cụ chỉnh nha. Bác sĩ có thể chỉ định nong hàm, kiểm soát hướng mọc răng vĩnh viễn để chủ động tạo khoảng trống thay vì nhổ bỏ răng.
2. Những trường hợp niềng răng bắt buộc phải nhổ răng
Niềng răng bắt buộc phải nhổ khi cần tạo khoảng trống để dàn đều răng chen chúc nặng, kéo lùi răng hô/móm nặng, có răng khôn mọc lệch, răng có bệnh lý hoặc cần điều chỉnh sai khớp cắn nghiêm trọng.
2.1 Răng chen chúc nhiều do thiếu khoảng trống
Khi cung hàm quá hẹp, các răng buộc phải mọc chen chúc, chồng chéo hoặc xoay lệch khỏi trục sinh lý. Loại bỏ răng trong trường hợp này giúp các răng còn lại có đủ không gian để sắp xếp thẳng hàng, cải thiện khả năng ăn nhai và vệ sinh răng miệng, đồng thời giảm nguy cơ sâu răng và viêm nướu.
2.2 Hàm răng hô hoặc móm nặng
Tình trạng hô hoặc móm nặng không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt mà còn làm sai lệch khớp cắn, gây khó khăn khi ăn nhai. Để kéo lùi răng cửa về vị trí chuẩn và cải thiện tương quan hai hàm, bác sĩ thường chỉ định nhổ 2-4 răng hàm nhỏ trên cung hàm. Từ đó tạo khoảng trống để răng di chuyển thuận lợi giúp gương mặt cân đối hơn và khớp cắn đạt chuẩn sinh lý.
2.3 Răng khôn mọc lệch xô đẩy răng khác
Răng khôn mọc lệch hoặc mọc ngầm sẽ tạo lực đẩy lên các răng kế cận gây ra tình trạng xô lệch. Vì vậy, trong chỉnh nha, răng khôn cần được loại bỏ trước hoặc trong giai đoạn đầu của quá trình điều trị. Việc giữ lại răng khôn chỉ được cân nhắc khi răng mọc thẳng, không gây biến chứng.
2.4 Sai lệch khớp cắn nghiêm trọng
Các dạng sai khớp cắn như cắn sâu, cắn hở hoặc cắn chéo nặng ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ, tác động tiêu cực đến chức năng nhai và khớp thái dương hàm nếu kéo dài. Do đó, nhổ bỏ răng là phương pháp hữu hiệu để tạo thêm khoảng trống cần thiết để răng dịch chuyển, từ đó chỉnh lại khớp cắn về trạng thái cân bằng và ổn định.
2.5 Răng sâu nặng hoặc yếu không thể bảo tồn
Những răng bị sâu nặng không thể phục hồi, răng đã suy yếu do viêm nha chu hoặc không còn đảm bảo chức năng ăn nhai sẽ phải loại bỏ. Làm như vậy nhằm loại trừ ổ nhiễm trùng tiềm ẩn, tránh biến chứng trong quá trình chỉnh nha và tạo điều kiện thuận lợi để các răng còn lại dịch chuyển ổn định.
3. Niềng răng có cần nhổ răng khôn không?
Không phải ca niềng nào cũng cần nhổ răng khôn, nhưng với những ca mọc lệch, mọc ngầm hoặc có dấu hiệu viêm nhiễm, bác sĩ thường khuyến cáo loại bỏ sớm. Nguyên nhân là răng 8 có thể tạo lực đẩy làm xô lệch răng kế cận, gây cản trở quá trình chỉnh nha và làm tăng nguy cơ tái phát sau khi tháo niềng. Đồng thời, khi nhổ bỏ răng 8 sẽ tạo khoảng trống, duy trì kết quả chỉnh nha bền vững, ngăn ngừa tái phát và giảm biến chứng răng miệng.
4. Nhổ răng khi niềng có ảnh hưởng xấu không? Có nguy hiểm không?
Nhổ bỏ răng khi niềng, thường là răng 4, 5 hoặc răng khôn sẽ không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và không nguy hiểm nếu được thực hiện tại cơ sở uy tín. Trước khi nhổ, bạn cần được chụp X-quang, khám sức khỏe như đo huyết áp, kiểm tra đông máu và thông báo cho bác sĩ nếu đang mắc bệnh mạn tính.
5. Giải pháp niềng răng an toàn theo từng trường hợp
Niềng răng an toàn theo từng trường hợp có các giải pháp sau:
5.1 Trường hợp sai lệch phức tạp cần nhổ răng
Với các tình trạng hô, móm hoặc chen chúc nghiêm trọng, loại bỏ răng để tạo khoảng trống nhằm kéo lùi và sắp xếp lại răng đúng vị trí. Các phương pháp niềng cần có khả năng kiểm soát lực tốt, cụ thể:
- Mắc cài kim loại hoặc sứ tự buộc (tự đóng): Hệ thống chốt tự đóng giúp giảm ma sát so với dây thun truyền thống, từ đó giảm cảm giác đau, hạn chế bung tuột và cho lực kéo ổn định hơn. Nhờ kiểm soát lực tốt, thời gian điều trị thường được rút ngắn, đặc biệt phù hợp với các ca cần dịch chuyển răng nhiều sau khi nhổ.
- Mắc cài kim loại truyền thống: Đây là giải pháp có chi phí hợp lý nhưng vẫn mang lại hiệu quả cao trong các ca sai khớp cắn phức tạp. Phương pháp cho phép bác sĩ dễ dàng điều chỉnh lực kéo theo từng giai đoạn, đảm bảo răng di chuyển đúng kế hoạch.
5.2 Trường hợp sai lệch nhẹ và nhổ hoặc không nhổ răng
Răng thưa, lệch nhẹ hoặc chỉ cần chỉnh trục răng, mục tiêu điều trị chủ yếu là sắp xếp răng đều đẹp và đảm bảo tính thẩm mỹ trong sinh hoạt hằng ngày. Thông thường, phương pháp niềng sẽ ưu tiên sự kín đáo, ít gây khó chịu.
- Niềng trong suốt Invisalign: Sử dụng khay nhựa y tế trong suốt, có thể tháo lắp linh hoạt giúp người đeo dễ dàng ăn uống và vệ sinh răng miệng. Invisalign gần như không lộ khi giao tiếp, không gây tổn thương mô mềm và đặc biệt phù hợp với người trưởng thành, người thường xuyên giao tiếp.
- Mắc cài sứ hoặc pha lê: Mắc cài có màu trắng ngà tương đồng với màu răng, giảm cảm giác “lộ mắc cài” so với kim loại. Phương pháp vẫn đảm bảo hiệu quả chỉnh nha trong các ca nhẹ đến trung bình, đồng thời đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ cao.
Trên thực tế, không có phương pháp can thiệp nào phù hợp cho tất cả mọi tình trạng. Dù nhổ răng hay không, bác sĩ sẽ chỉ định dựa trên mức độ sai lệch, cấu trúc xương hàm, độ tuổi, điều kiện tài chính và nhu cầu thẩm mỹ từng người.
Niềng răng có cần nhổ răng không phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ sai lệch răng, cấu trúc xương hàm và mục tiêu điều trị cụ thể của từng người. Vì vậy, để xác định chính xác, bạn cần được thăm khám, chụp phim và phân tích khớp cắn tại cơ sở nha khoa uy tín để được lên phác đồ an toàn và hiệu quả lâu dài.
Top Nha Khoa là nền tảng nha khoa toàn diện, giúp người dùng tiếp cận kiến thức răng hàm mặt chính xác và các phòng khám nha khoa uy tín trên toàn quốc. Website kết nối hơn 5.000 nha khoa, hỗ trợ tìm kiếm và lựa chọn địa chỉ phù hợp. Mọi thông tin được xây dựng theo góc nhìn trung lập, minh bạch và sát thực tế điều trị
