Đau răng có thể gây nổi hạch, đặc biệt khi răng bị viêm tủy, áp xe hoặc nhiễm trùng lan rộng. Khi vi khuẩn từ răng và mô quanh răng xâm nhập sâu, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt hạch bạch huyết vùng dưới hàm hoặc cổ để chống lại tác nhân gây bệnh. Lúc này, người bệnh có thể sờ thấy hạch sưng, đau khi ấn, thậm chí kèm theo sốt nhẹ hoặc mệt mỏi.
1. Nguyên nhân thường gặp gây đau răng nổi hạch dưới hàm
Hạch dưới hàm là một phần của hệ bạch huyết, có nhiệm vụ lọc vi khuẩn và phản ứng miễn dịch. Vì vậy, khi vùng răng miệng có ổ viêm, hạch gần đó sẽ sưng và đau như một phản ứng tự nhiên để bảo vệ của cơ thể. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp:
- Sâu răng tiến triển: Lỗ sâu lan vào tủy gây viêm, kích hoạt phản ứng miễn dịch khiến hạch dưới hàm sưng đau.
- Viêm tủy, viêm quanh chóp: Nhiễm trùng lan xuống vùng chóp răng làm đau dữ dội và hạch lân cận phản ứng to lên.
- Áp xe răng: Ổ mủ quanh chân răng gây sưng má, đau nhức, có thể kèm sốt và nổi hạch.
- Viêm nha chu nặng: Tổn thương mô quanh răng tạo điều kiện cho vi khuẩn lan rộng, kích thích hạch bạch huyết.
- Chấn thương răng, nướu: Răng nứt vỡ hoặc nướu tổn thương dễ bội nhiễm, khiến hạch dưới hàm phản ứng sưng.
2. Đau răng nổi hạch uống thuốc gì?
Khi bị đau răng nổi hạch dưới hàm, việc dùng thuốc cần dựa trên nguyên nhân cụ thể và mức độ nhiễm trùng. Thuốc chỉ có vai trò kiểm soát triệu chứng và viêm tạm thời, không thay thế điều trị nha khoa.
- Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol hoặc ibuprofen thường được sử dụng để giảm đau và giảm viêm nhẹ. Cần dùng đúng liều theo hướng dẫn, tránh lạm dụng.
- Thuốc kháng viêm: Trong trường hợp viêm mô mềm quanh răng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng viêm phù hợp nhằm giảm sưng và đau vùng hạch.
- Kháng sinh (khi có nhiễm trùng): Nếu đau răng kèm sưng má, nổi hạch to, sốt hoặc có dấu hiệu áp xe, bác sĩ có thể kê kháng sinh để kiểm soát nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, người bệnh không tự ý mua và dùng kháng sinh vì có nguy cơ gây kháng thuốc hoặc che lấp triệu chứng nguy hiểm.
- Dung dịch sát khuẩn khoang miệng: Nước súc miệng chứa chlorhexidine hoặc dung dịch sát khuẩn nhẹ giúp hỗ trợ giảm vi khuẩn tại chỗ.
3. Khi nào đau răng nổi hạch không nên uống thuốc mà phải đi khám?
Trong những trường hợp sau nếu tình trạng đau răng nổi hạch dưới hàm có dấu hiệu tiến triển nặng, người bệnh cần thăm khám sớm để xử lý nguyên nhân, tránh biến chứng lan rộng.
- Đau dữ dội kéo dài trên 24 – 48 giờ, uống thuốc không thuyên giảm hoặc đau tái phát nhanh.
- Hạch dưới hàm sưng to, đau khi ấn vào, kích thước tăng dần hoặc lan sang vùng cổ.
- Sưng mặt, sưng nướu kèm sốt, cơ thể mệt mỏi.
- Có mùi hôi miệng nặng, xuất hiện mủ quanh răng hoặc nướu.
- Khó há miệng, đau khi nhai hoặc cắn, cảm giác căng tức vùng hàm.
- Cơn đau tăng mạnh về đêm hoặc đau theo từng nhịp mạch, nghi ngờ viêm tủy hoặc áp xe răng.
4. Giải pháp an toàn theo mức độ đau răng và nổi hạch
Tùy vào mức độ đau răng nổi hạch dưới hàm, cách xử lý sẽ khác nhau. Dưới đây là hướng xử lý phù hợp theo từng tình huống cụ thể.
Trường hợp nhẹ
Khi cơn đau chỉ ở mức âm ỉ, hạch dưới hàm hơi sưng nhưng không đau nhiều và không kèm sốt, đây là phản ứng viêm nhẹ do sâu răng mới chớm hoặc viêm nướu. Lúc này, người bệnh nên tăng cường vệ sinh răng miệng, súc miệng bằng nước muối sinh lý 2 – 3 lần mỗi ngày, tránh nhai bên răng đau và theo dõi thêm trong 24 – 48 giờ. Nếu triệu chứng giảm dần, có thể tiếp tục chăm sóc tại nhà nhưng vẫn nên sắp xếp khám răng sớm để xử lý nguyên nhân triệt để.
Trường hợp trung bình
Nếu cơn đau tăng dần, nhức nhiều khi ăn nhai hoặc về đêm, hạch dưới hàm sưng to và đau khi ấn vào, tình trạng này có khả năng liên quan đến viêm tủy hoặc viêm quanh chóp răng. Khi đó, người bệnh có thể dùng thuốc giảm đau theo hướng dẫn và cần đến cơ sở nha khoa để chụp phim, kiểm tra chính xác ổ viêm. Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định kháng sinh phù hợp.
Trường hợp nặng
Khi đau răng dữ dội, có cảm giác giật theo mạch, sưng má, nổi hạch lớn kèm sốt hoặc xuất hiện mủ quanh răng, đây có thể là dấu hiệu áp xe răng hoặc nhiễm trùng lan rộng. Trường hợp này cần được xử lý khẩn cấp tại cơ sở nha khoa để dẫn lưu mủ, điều trị tủy hoặc nhổ răng nếu cần thiết. Chỉ uống thuốc giảm đau sẽ không giải quyết được ổ nhiễm trùng và tăng nguy cơ gây chậm trễ điều trị, tăng nguy cơ biến chứng.
Tóm lại, tình trạng đau răng nổi hạch dưới hàm thường xuất phát từ viêm tủy, áp xe răng hoặc nhiễm trùng quanh chóp. Việc uống thuốc chỉ mang tính tạm thời nếu chưa xử lý triệt để ổ viêm. Khi có dấu hiệu sưng to, sốt hoặc đau tăng dần, Top Nha Khoa khuyên bạn nên thăm khám sớm để được điều trị đúng nguyên nhân, tránh biến chứng lan rộng và bảo tồn răng tối đa.
