Áp xe nướu là một tình trạng nhiễm trùng khu trú, biểu hiện bằng một túi chứa mủ nằm trong các mô mềm của nướu răng. Khác với áp xe răng (đến từ tủy răng chết), áp xe nướu thường xảy ra do vi khuẩn tấn công từ bên ngoài vào. Khi vi khuẩn kị khí xâm nhập qua các vết trầy xước hoặc túi nha chu, hệ miễn dịch sẽ huy động bạch cầu để tiêu diệt chúng. Xác vi khuẩn, bạch cầu và các mô chết tích tụ lại tạo thành mủ. Nếu mủ không thể thoát ra ngoài, nó sẽ căng to tạo thành khối áp xe gây đau nhức dữ dội.
Nguyên nhân của áp xe nướu răng
Nhiều người lầm tưởng chỉ cần đánh răng sạch là không bị áp xe. Thực tế, nguyên nhân sâu xa phức tạp hơn nhiều:
- Viêm nha chu tiến triển: Các túi nha chu (khoảng trống giữa răng và nướu) sâu là nơi trú ngụ lý tưởng của vi khuẩn. Khi thức ăn bị giắt vào và túi nha chu bị bít tắc, mủ sẽ hình thành nhanh chóng.
- Chấn thương cơ học: Một vết đâm từ xương cá, tăm tre, hoặc mảnh nhựa từ đồ chơi có thể tạo ra đường rò cho vi khuẩn đi sâu vào màng xương.
- Biến chứng răng khôn: Răng số 8 mọc lệch tạo ra phần lợi trùm dễ tích tụ mảng bám, gây ra áp xe quanh thân răng.
- Hệ miễn dịch suy giảm: Những người mắc bệnh tiểu đường, đang điều trị hóa trị hoặc stress kéo dài có nguy cơ bị áp xe nướu cao hơn do cơ thể mất khả năng kiểm soát vi khuẩn kị khí.
Các triệu chứng bị áp xe nướu răng
Dựa trên kinh nghiệm từ các bác sĩ nha khoa, áp xe nướu thường tiến triển theo 3 giai đoạn:
Giai đoạn khởi phát
Nướu sưng đỏ tại một điểm nhất định.
Cảm giác đau nhói theo nhịp tim.
Răng bắt đầu nhạy cảm khi chạm vào hoặc khi nhai đồ ấm.
Giai đoạn toàn phát
Khối mủ căng to, xuất hiện “ngòi” trắng hoặc vàng ở giữa.
Mùi hôi miệng cực kỳ nặng nề do các khí lưu huỳnh từ vi khuẩn tiết ra.
Cơn đau lan rộng ra vùng hàm, tai và cổ cùng phía.
Người bệnh có thể bị sốt, nổi hạch dưới hàm và mệt mỏi toàn thân.
Giai đoạn biến chứng
Đường rò: Mủ tự vỡ ra tạo thành lỗ rò. Cơn đau có thể giảm đi tạm thời khiến người bệnh chủ quan, nhưng thực tế nhiễm trùng đang âm thầm phá hủy xương ổ răng bên dưới.
Viêm mô tế bào: Nhiễm trùng lan rộng làm sưng mặt, sưng cổ, gây khó khăn khi nuốt và thở.
Cách điều trị áp xe nướu răng
Phương pháp điều trị áp xe nướu răng sẽ được nha sĩ quyết định dựa trên mức độ nghiêm trọng trên mỗi bệnh nhân:
- Dùng thuốc giảm đau
- Dẫn lưu áp xe mủ bằng cách rạch khối áp xe, đặt ống dẫn lưu nhỏ loại cao su để duy trì khu vực thoát nước
- Nhổ răng để bọc mủ trong khối áp xe có điều kiện chảy ra ngoài
- Lấy tủy răng để xử lý nhiễm trùng, bảo vệ răng; sau đó răng sẽ được bổ sung chất chuyên dụng để ngăn chặn tái nhiễm trùng. Đối với răng trường thành, chúng có thể sống không cần tới tủy nên sẽ phục hồi bình thường sau phẫu thuật lấy tủy. Tuy nhiên, trong trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ có phương pháp bảo tồn ống tủy.
- Dùng thuốc kháng sinh để hỗ trợ điều trị, chống lại các vi trùng còn sót. Nhược điểm là chỉ áp dụng cho vùng nhiễm trùng nhỏ, không lan rộng qua khối áp xe, đồng thời thuốc không điều trị tận gốc bệnh.
Theo góc nhìn chuyên môn, điều trị áp xe ở nướu có thể chia thành điều trị cấp và điều trị tận gốc. Dựa vào tình hình sức khỏe răng miệng và độ ảnh hưởng của khối áp xe, mà bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị an toàn, hợp lý.
Biện pháp phòng ngừa áp xe nướu răng
Dưới đây là những công việc cần lưu ý thực hiện để phòng ngừa áp xe ở nướu răng:
- Uống nước chứa chất florua
- Đánh răng tối thiểu 2 phút mỗi lần, với kem đánh răng chứa fluoride
- Dùng chỉ nha khoa, tăm nước làm sạch kẽ răng sau khi ăn
- Thay bản chải định kỳ 3-4 tháng hoặc khi lông bàn chải bị sờn
- Lên thực đơn lành mạnh, hạn chế đồ nhiều đường
- Có thể sử dụng thêm chất khử trùng và nước súc miệng chứa florua để cải thiện tình trạng răng miệng
- Thăm khám định kỳ 6 tháng 1 lần tại cơ sở nha khoa uy tín.
Áp xe nướu là “ổ vi khuẩn” đang âm thầm phá hủy tổ chức quanh răng của bạn mỗi giờ. Sự chủ quan trước một túi mủ nhỏ có thể dẫn đến những ca phẫu thuật phức tạp và tốn kém về sau. Đừng để cơn đau hành hạ và làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa để được thực hiện thủ thuật dẫn lưu mủ và làm sạch ổ nhiễm trùng chuẩn y khoa. Bảo vệ sức khỏe răng miệng chính là bảo vệ chất lượng cuộc sống của chính bạn!